<p>Praca na okładce: Krzysztof Pijarski, <em>Siergiej</em><em> & Charlot (Patos nowych początków)</em>, 1991</p>
<p>Praca na okładce: Krzysztof Pijarski, <em>Siergiej</em><em> & Charlot (Patos nowych początków)</em>, 1991</p>

Nr 6: Obraz-patos

Redaktor: Paweł Mościcki

Praca na okładce: Krzysztof Pijarski, Siergiej & Charlot (Patos nowych początków), 1991

Numer powstał w wyniku prac w projekcie „Zwrot afektywny po 1989 roku. Strategie i style reprezentacji w interdyscyplinarnej perspektywie badawczej” finansowanym ze środków Narodowego Centrum Nauki (DEC-2011/03/B/HS2/05729).

Dofinansowano ze środków Rektora Uniwersytetu Warszawskiego i Dziekana Wydziału Polonistyki UW oraz Centrum Humanistyki Cyfrowej Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk.

Spis treści

Wstęp

  1. Obraz-patos

    , Obraz-patos, „Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej” 2014, nr 6, http://www.pismowidok.org/pl/archiwum/obraz-patos/obraz-patos-wstep

    Wprowadzenie do numeru 2(6)/2014

Zbliżenie

  1. Uzmysłowienie

    Georges Didi-Huberman , Uzmysłowienie, „Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej” 2014, nr 6, http://www.pismowidok.org/pl/archiwum/obraz-patos/uzmyslowienie

    Artykuł pochodzi z antologii "Qu’est'ce qu’un peuple?" (La Fabrique éditions, 2013). Autor śledząc przedstawienia ludu i wątek jego widzialności, stawia w tym kontekście pytanie o gest "uzmysłowienia". Oznaczałoby ono uzmysławianie pęknięć, miejsc lub momentów, w których ludy zarazem deklarują swoją "niemoc", jak i ogłaszają czego im brakuje i czego pragną.

  2. Patos i antypatos. Formuły patosu u Siergieja Eisensteina i Aby'ego Warburga

    Sylvia Sasse, Patos i antypatos., „Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej” 2014, nr 6, http://www.pismowidok.org/pl/archiwum/obraz-patos/patos-i-antypatos

    W artykule autorka dokonuje porównania formuł patosu Warburga z teoretycznymi rozważaniami Siergieja Eisensteina na temat patosu filmowej kompozycji. Możliwość porównawczego podejścia tych koncepcji autorka dostrzega w dwóch miejscach: po pierwsze w praktyce montażu, po drugie zaś – w zainteresowaniu obydwu kwestią tego, jak patetyczne sposoby i formy ekspresji (Warburg), a także metody konstruowania patosu (Eisenstein) były przez wieki przekazywane wśród artystów i w bezpośrednim kontakcie z odbiorcą.

  3. Gąsienice i motyle. O równoczesności pojęcia Pathosformel Aby’ego Warburga i engramu Richarda Semona

    Agata Pietrasik, Gąsienice i motyle. , „Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej” 2014, nr 6, http://www.pismowidok.org/pl/archiwum/obraz-patos/gasienice-i-motyle

    Esej analizuje powinowactwa koncepcji pamięci stworzonych przez Richarda Semona i Aby Warburga oraz problematyzuje relację pomiędzy dwoma wyłaniającymi się równolegle dziedzinami wiedzy - historią sztuki i psychologią.

  4. Striking Factory and Strike of Consciousness in the Work of S. M. Eisenstein

    Elena Vogman, Striking Factory and Strike of Consciousness in the Work of.., „Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej” 2014, nr 6, http://www.pismowidok.org/en/archive/pathos-image/striking-factory-and-strike-of-consciousness-in-the-work-of

    W latach dwudziestych w Związku Radzieckim wytworzono i wspierano wiele powiązań między strategiami pracy w fabrykach a badaniami w zakresie medycznej, neurologicznej i kolektywnej fizjologii. Filmowe i teatralne dzieła Eisensteina tworzą specyficzny pryzmat, który pozwala zobaczyć te powiązania jako spektrum prób próbujących "stworzyć" fabrykę jako "estetyczny i polityczny model". Fabryka jako topos, który Eisenstein eksploatuje w "Maskach gazowych" i "Strajku", kwestionuje relacje między ludzkim ciałem i maszyną w nowej ikonologii "strajkującej fabryki". W czasie trwania "Strajku" fabryka przedstawiona jest poza wszelką funkcjonalnością: im bardziej ekspresyjne są ruchy i gesty ciał robotników, tym mniej mają wspólnego z ich codzienną pracą. Ten modulowany status produkcji pojawia się w "Kapitale" - to niespełniony Eisensteinowski projekt wcielenia w życie politycznej ekonomii Marksa metodami bliskimi Joyce'owskiemu monologowi wewnetrznemu. Ten ostatni projekt przekształca strajk w strukturę filmowego myśłenia, w której neuro-sensoryczne bodźce nieustannie porażają logikę codziennej świadomości w bezosobowym, polifonicznym i intymnym monologu.

  5. Playful Pain. Chaplin i patos

    Paweł Mościcki, Playful Pain. Chaplin i patos, „Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej” 2014, nr 6, http://www.pismowidok.org/pl/archiwum/obraz-patos/playful-pain.-chaplin-i-patos

    Tekst jest próbą pokazania specyficznej roli patosu w formule filmowej komedii praktykowanej przez Charlesa Chaplina. Zawiera teoretyczne rozważania zestawiające twórcę "Dyktatora" z teoriami patosu Aby Warburga, Siergieja Eisensteina i Georga Lukacsa, a także analizy wybranych filmów z jego dorobku.

  6. Mickey's Pathos: A ‘Single Obscurity’ in Aby Warburg’s Thought

    Isabel de Sena Cortabitarte, Mickey's Pathos: A ‘Single Obscurity’ in Aby Warburg’s Thought, „Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej” 2014, nr 6, http://www.pismowidok.org/en/archive/pathos-image/mickeys-pathos-a-single-obscurity-in-aby-warburgs-thought

    W 1929 - roku śmierci Aby Warburga - Walt Disney stworzył serię krótkich animacji, pokazujący zmechanizowane i plastyczne figury neurotycznie kręcące się wokół ożywionych przedmiotów i krajobrazów. Tymczasem Warburg nigdy nie zwrócił uwagi na fenomen animacji. Pomimo tego filmy te, w swym skrajnym uzewnętrznieniu emocji i ożywieniu tego co nieorganiczne, mogą być rozumiane w perspektywie zarysowanej przez Warburgowskie pojęcia NachlebenPathosformeln i poboczne formy w ruchu. Tekst ten analizuje tę relację i pokazuje, w jaki sposób może być ona znacząca dla zrozumienia kryzysu nowoczesności. Ukazuje również szersze, psycho-antropologiczne, konsekwencje myśli Warburga.

  7. Tłum smoleński

    Agata Sierbińska, Tłum smoleński, „Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej” 2014, nr 6, http://www.pismowidok.org/pl/archiwum/obraz-patos/tlum-smolenski

    Artykuł jest próbą interpretacji znaczenia tłumu, który zgromadził się na Krakowskim Przedmieściu po katastrofie samolotu prezydenckiego 10 kwietnia 2010. Obraz tej manifestacji stał się uniwersalnym znakiem zarazem narodowej jedności w żałobie, jak i społecznego konfliktu. Tu zostaje zestawiony z archiwalnymi obrazami gestów zbiorowych i zderzony z koncepcją Pathosformel i kategorią Nachleben Aby’ego Warburga.

     

Panorama

  1. Zły teatr i afekty

    Grzegorz Niziołek, Zły teatr i afekty, „Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej” 2014, nr 6, http://www.pismowidok.org/pl/archiwum/obraz-patos/zly-teatr-i-afekty

    Punktem wyjścia artykułu jest felieton Adolfa Rudnickiego o sztuce Dürrenmatta Play Strinberg, współczesnej trawestacji Tańca śmierci Strindberga, w reżyserii Andrzeja Wajdy.

  2. "Każda boleść chce wyrazu". Uwagi na marginesie wystawy Zaśpiewajcie, niewolnicy Anny Baumgart

    Iga Gańczarczyk, Każda boleść chce wyrazu, „Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej” 2014, nr 6, http://www.pismowidok.org/pl/archiwum/obraz-patos/kazda-bolesc-chce-wyrazu

    Tekst jest analizą twórczości Anny Baumgart i zawartych w niej teatralnych i performatywnych wątków, opierających się na napięciu między "patosem" i "formułą". Punktem wyjścia do pokazania spektrum kobiecych/teatralnych figur pojawiających się u Baumgart, jest tu "Książę Niezłomny" Juliusza Słowackiego i jego słynna inscenizacja z 1965 roku w reżyserii Jerzego Grotowskiego.

Punkt widokowy

  1. Krzyk i kadr

    Paweł Mościcki, Krzyk i kadr, „Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej” 2014, nr 6, http://www.pismowidok.org/pl/archiwum/obraz-patos/krzyk-i-kadr

    Tekst stanowi komentarz do projektu Hurleurs (2001-2004) Mathieu Pernota.

Migawki

  1. Przedmioty w działaniu

    Agata Zborowska, Przedmioty w działaniu, „Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej” 2014, nr 6, http://www.pismowidok.org/pl/archiwum/obraz-patos/przedmioty-w-dzialaniu

    Recenzja książek: Graham Harman, Traktat o przedmiotach (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2013); Marek Krajewski, Są w życiu rzeczy… Szkice z socjologii przedmiotów (Fundacja Bęc Zmiana, Warszawa 2013) i Bjørnar Olsen, W obronie rzeczy. Archeologia i ontologia przedmiotów (Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich PAN, Warszawa 2013).

  2. Żyd w sieni, pieniądz w kieszeni

    Roma Sendyka, Żyd w sieni, pieniądz w kieszeni, „Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej” 2014, nr 6, http://www.pismowidok.org/pl/archiwum/obraz-patos/zyd-w-sieni-pieniadz-w-kieszeni

    Krytyczne omówienie projektu Eriki Lehrer – wystawy "Pamiątka, zabawka, talizman", która odbyła w Muzeum Etnograficznym w Krakowie, oraz książki Na szczęście to Żyd wydanej przez korporację ha!art (2014).

  3. Shattering Stereotypes: New Plays from Poland in English Translation

    Kathleen Cioffi, Shattering Stereotypes: New Plays from Poland in English Translation, „Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej” 2014, nr 6, http://www.pismowidok.org/en/archive/pathos-image/shattering-stereotypes-new-plays-from-poland-in-english-translation

    A review of the anthology Apollonia: Twenty-First-Century Polish Drama and Texts for the Stage edited by Krystyna Duniec, Joanna Klass, and Joanna Krakowska.

  4. Do wglądu

    Do wglądu, „Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej” 2014, nr 6, http://www.pismowidok.org/pl/archiwum/obraz-patos/do-wgladu

    Propozycje lektur